A: Elkarrizketatzailea B: Elkarrizketatua

(...)
A: Zer uste duzu aldatu dela... lengoaz... lengo bizitzaz eta, zer aldatu da?
B: Gauza ainitz...
A: Gauza ainitz?
B: Ainitz ainitz ainitz…
A: Bai?
B: Bai.
A. Gero baita ere, nolakoak ziren lengo jostailuak?
B: Gu baserrian bizi ginen.. Auzorik ez, urruti gintuen...eta....etxean ibiltzen ginen eh...kazu zar bazuekin…
A: Bai...
B: .. eta deus gutxikin.
A: Anai... anai arrebak bazenituen?
B: Bai ... bost
A: Bost? A ver..
B: Si...
A: Zenbat urtekin hasi zinen lanean?
B: Ni?...Hemezortzi urtekin...
A: Hemezortzi, bai? Eh...zure garaian ikasketak zer nola egiten tziren eta nora joan behar zen?
B: Ni Sarako eskolara...
A: Bai? Ta... geo handikan lizeora eta ¿?, Saran ere?
B: ¿? haunditan eskolan ¿?, ni hamalau urtetan eiten nuen eh.... zertifika...zertifika zertifika, eztakit nola esaten den.
A:¿? bale...
B: Hamalau urtetan pasatu nun hura, eta gero ¿? eh… gelditu nintzen.
A: Ah...eta... gerra garaian nun egon zinen?
B: Ni? Saran.
A: Saran?
B: Saran bai
A: Gerra garaian zure herrian izan al ziren konbateak?
B: Ez ez ez...
A. Gero eh... gerra bukaera zer zen zuentzat?
B: Gerra bukaera?
A: Gerraren bukaera zer zen zuentzako?
B: Guk... gutxi ¿? genuen.
A: Bai?
B: Baserrian bazen jatekoa eta... ¿? pixkat eiteko.
A: Bai?
B: Bai.
A: Ea... gerra eta gero... bazenuten jatekorik?
B: Bai...
(...)

Bazen behin, Sarako herrian baserri handi handi bat. Han Amunarri familia bizi zen. Gerra garaia zen. Baserri horretan hamabi pertsona bizi ziren, zortzi haur eta lau guraso. Haur txikiena mutila zen eta Mikel izena zuen. Oso bihurria zen, egia esan familiako bihurriena. Beste guztiak neskak ziren. Mikelek bederatzi urte zituen. Berak eta bere aitak egiten zuten lan gogorrena eta Mikelen arrebak haietaz trufatzen ziren.
Egun batez, Mikel egurra bila joan zen basora eta han militarrekin topo egin zuen. Mikeleri esan zioten:
- Zer egiten duzu baso honetan, gerra garaian debekatua da basoan ibiltzea!
Mikelek erraiten du:
- Baina nere arrebek behartzen didate egur bila joatea.
Militarrak erantzuten du:
- Zenbat urte ditu zure arreba zaharrenak?
- Hemeretzi urte ditu.
- Orduan bihar ekar ezazu hona. Bestela gure morroi bihurtuko zara betiko!
Ezer esan gabe Mikel joan zen. Etxerako bidean Mikel pentsaketak egiten ari zen. Berak ez zuen nahi bere arreba Izaskun militarrekin joatea eta ideia bat bururatu zitzaion. Bere aitak, mendian, nahi zuen pertsonan bihurtzen zen sorgin bat bizi zela esan zion. Orduan Mikelek bere bila joatea erabaki zuen.
Biharamunean, goizeko hiruretan, zaku bat hartu eta sorginaren bila joan zen. Bi ordu ibili eta gero kobazulo batera iritsi zen. Han idatzia zen: "Mari-lapiko sorginaren etxea". Mikel barrura sartu eta erran zuen:
- Mari Lapiko, Mari lapiko, nun zaude!!
Bere atzean sorginak erantzun zuen:
- Hemen nago Mikel!
Mikel itzuli zen eta esan:
- Zure laguntza behar dut nire arreba salbatzeko!
Sorginak erantzuten du:
- Zure arrebak ez du merezi nik salbatzea, ikusi duzu nola tratazen zaituen.
- Bai, baina nik maite dut, mesedez lagundu, nahi duzuna eginen dut! Mesedez!
- Ados, lagunduko zaitut, baina goizeko zazpiak arte nere menpe zaude eta nik nahi dudana egin beharko duzu. Gauza bakar bat gaizki egiten baduzu ez duzu inoiz berriro zure familia ikusiko! Ja ja ja!
Mikelek baietz esan zuen.
Hogei minuturen buruan, Mikel janaria prestatzen ari zela Mari-Lapikok zera esan zion:
- Mikel, bainu bat prestatu eta garbituko nauzu!
Mikelek janaria prestatu eta gero, bainua prestatzera joan zen. Beretzako nazkagarria zen sorgina garbitzea, hala ere egin zuen. Zazpiak jo eta Mikelek bere plana azaldu zion. Sorgina neska eder ederra bilakatu zen. Militarren aurrean zenean Mikelek zera esan zuen:
- Hemen duzue nere arreba Izaskun!
Baina militarrak hitz bat erran baino lehen sorginak erran zuen:
- Hilketa-hilketa!
Eta militarrak hil ziren. Geroztik Amunarri familia oso ongi bizi zen. Eta ez zen gehiago militarrik herri hontara hurbildu. Sorgina oso ezaguna bihurtu zen.