Alaitz Bengoetxea
h ola
Itzuli - Volver - Retourner
 

Testigantza - Testimonio - Temoignage

Ikasleek beren familiartekoei buruturiko grabaketak - Enregistrés par les élèves à leurs familles - Grabados por los alumnos/as a sus familiares

Ipuina - Cuento - Conte

Grabaketak burutu ostean ikasgelan egindakoak - Écrits en cours aprés les enregistrements - Creados en clase después de las grabaciones

 
 

A: Elkarrizketatzailea B: Elkarrizketatua

(...) Da horreatik esaten et, nik soldaduzken... Gero, lanen oso ondo pasatzeut, oso ondo. Baña egun baten in tziaten tontakerie, nola ai ginan lanetik errebajatuak ezkindun kasoik iten. Guk obligaziyua gendun listai beitzeko ¿? jartzen, aber jartzen zioten zerbiziyun. Baño nola geunden hainbeste hilabetean han lanen eonda ta zean, ez gendun importatzia ematen. Ta beitu ta eun baten jarri ziaten goardia,eh? Irungo San Martzialak zian, la lixtai beitu gabe neiña tokatu zan, neure neure konpañian tokatu zan andamioa pintatzen ai giñanen eta... andamion bajatu ginen behera, bajatu nintzen bera, ta "banijua". Loiolako zubiyan esaten nau batek: "Hi, nora ua?" "Iruna". Ihes einda eh? Permisuik gabe nijuan. Ihes egiten banijua fiestara, San Martzialeta Irunea. Ta esaten nau: "Guardia daukek" "Nik guardie? Eztuk posible..." "Bai, esaldiok aitu?" "Ez... Mekaben dio" "Pues guardia duek". Biok halakon buelta eman ta ate printzipaletik sartu ginen. Ta sartzen naiz ta...tenientea sartzen zela, ta teniente zerbizioa bukatu zola biek portalen ta ¿? hizketan zeuden. ... Ta sartu, juten naiz konpañia, beitzen dut ta efectivamente,... guardiya. Ez korreajeik, ez moxketoyik, ezerre eneuken. ¿? laneko errodajea emanda neuken ta jata neon lanen ta dana ¿? nintzen. Pues eskerrak hari berai, motilari, harek eman tzien bere korreajek, moxki… moxketoya, dana didan ta ¿? ta bajatzen naiz... .Eta... ¿? tenientea, ta "Que pasa?" ta "pues esto y esto, un despiste que"... . Nola ginen lanekok ta nik enuela lixtai hainbexte beitzen ta zerbiziyua jartzen ditela ta... ta konpreintu zuen. Etxien arrestoik ta ezer ein. Bueno lanekok ¿? apresaua jun ber nintzen. Zeba nahi nuen aurretik beste hain batea formatu, ta ni jun nintzen pues...iual ordu erdi bat gero, baño nada. Oso ondo. Etziaten, etzien gaizki hartu. Orduan. Hala, zerbizi hura in nun.. eta beste eun batian banijuen Rodrig zean eh... takilan txoizua hartu ta... oharrean nijuen zea... ardaua, ardaua hartzea ta kabo txulok, kabo primera txuluak, ¿? baña bastante etortzen ik. Eta... ba eniok kasuik inen. Normalmente saluatu in ber da, ezta? Ofizialak danak saludatu bar zan. Ta urruti xamar zon, ta nik eh despiste pixkat ein da enion kasuik in. Jode, ¿? iten nau. Juten naiz ta... esate nau aber ze usten nun... . Enintzela ohartu. Enintzela ohartu? Arrestoa, kalabozoa lo itea. Konpañin lo in partez, manta hartu ta kalabozoa lo itea . Hala sartu zien kalabozon ta egun hartan ere guardia tokatu. Ta esantziaten "Mote mote segizak gustora, goardia daukek oain e" Goardie?" "Bai bai. Seizak kalabozoa ta ordun salbatu ingo haiz goardik in gabe"... Beno, hartu zea manta bizkarrean da kalabozora. Ta hola zeon ta ¿?, bañon etorri zaian bila, kalabozoa, zea.. guardia itea. Enintzan libratu goardiaik in gabe. Ta ordun alegoia ¿? batzuk baño besten kin oso ondo, oso ondo (...)

1959ko udako arratsalde batean, Victor izeneko mutil batek 20 urte bete zituen eta familia eta lagunen artean ospatu beharrean, bi soldadu etorri ziren eta timbrea jo zuten. Etxe barrura sartu eta Victor hartu eta besteekin batera kamioi zahar batera eraman zuten. Ez zeukan ideiarik ere nora zeramaten beste 20 urteko batek soldaduzkara zihoazela esan zion arte. Momentu horretan ez zekien zer pentsatu eta zer egin. Ez zion opari bat ere zabaltzeko denbora eman. Zer zoritxarra izan zuen. Bere oparia soldaduzkara joatea zela pentsatzen zuen. Han urte bat pasa behar zuen. Lau hilabete pasa zirenean, lau hilabete hoietan lagun asko egin zituen, baina horietako bat lagun mina zuen, Ansel izena zuena. Denbora horretan gauza asko ikasi zuen, baina gehiengoetan nola tirokatu irakasten zieten, bi hilabete beranduago gerrara joan behar zutelako. Victorrek ez zekien ezer alemanetaz. Han horretaz hitz egiten zutenez, Anselek dena kontatu zion, berak bazekielako. Oso harreman ona zeukaten bien artean, baina bi hilabeteak segituan pasa ziren eta gerrarako prestatzen hasi ziren. Lehenengo bi talde egin behar zituzten bata bestearen kontra egiteko eta ustekabez Anseli talde batean eta Victorri beste batean tokatu zitzaien. Aste bat geroago gerrara joan ziren eta bata besteari tirokatzen hasi ziren. Baina bat batean Victorrek Ansel ikusi zuen eta gelditu egin zen ez zuelako tirokatu nahi. Anselek ere ez. Azkenean biak elkar begiratu, lagun arteko agurra esan eta biak begiak itxita tiro egin zuten. Handik bi egunetara medikuak agertu ziren eta hildako gorpu asko zeuden. Horietako bi Ansel eta Victorrenak ziren. Biak elkar tirokatu zuten pakean gelditzeko.
 
   
 
MugaZabaldu Hezi-Zerb Elkartea. Bazen Behin 2002ko urria eta 2003ko martxoa bitarte gauzatu da. Mila esker guztioi.
MugaZabaldu Asociación Hezi-Zerb. Bazen Behin ha sido realizado entre octubre 2002 y marzo 2003. Gracias a todos.
MugaZabaldu Association Hezi-Zerb. Bazen Behin a été realisé entre octobre 2002 et mars 2003. Merci à tous.